اطاعت پذیری زن از مرد

DWQA Questionsدسته بندی: اخلاقیاطاعت پذیری زن از مرد
fatemeh 1 سال قبل

آیازن درهمه اموربایدازمردولایت پذیری داشته باشد؟ ؟؟

1 پاسخ
مهدی مهدوی عضو سایت 1 سال قبل

با سلام
قبل از هرچیز در جهت داشتن تصویری روشن از مسئله« اذن از شوهر»،لازم است به برخی احکام و مقررات مربوط به آن توجه کنیم. بر اساس منابع فقهی، لازم است زوجه جهت خروج از منزل رضایت زوج را جلب نماید.از این قانون کلی موارد زیر استثنا شده است: ۱.خروج از منزل برای کسب معارف اعتقادی بمقدار لازم و ضروری و همین طور برای فراگیری وظایف شرعی الزامی.۲ .معالجه بیماری چنانکه امکان درمان درمنزل نباشد.
۳.خروج برای فرار از ضررهای جانی ، مالی و عرضی
۴. خروج برای انجام واجبات عینی مانند حج ، شرکت در انتخابات ، نجات جان و….
۵.چنانچه ماندن در منزل توام با عسر و حرج غیر قابل تحمل باشد خروج جایز است.
۶. چنانچه در ضمن عقد نکاح انتخاب مسکن و اشتغال به مشاغل اداری به زوجه محول شده باشد و به عنوان شرط ضمن عقد برای خود سلب محدودیت کرده باشد.
۷. خروج برای تامین معاش چنانچه شوهر او قادر به آن نباشدیا از انفاق سرپیچی کند.
۸. خروج از منزل برای تظلم و دادخواهی.[۱]
درصورتی که مرد با زن کارمند یا شاغل ازدواج کند و هنگام ازدواج شرطی برای عدم ادامه کار نکند بعد از ازدواج حق ممانعت از اشتغال همسر را ندارد.[۲]
به نظر برخی فقها لزوم اذن همسر منحصر به مواردی است که بیرون رفتن زن منافی با حق استمتاع مرد باشد و در مواردی که شوهر در سفر و یا مشغول به کارو حرفه ای است منعی وجود نخواهد داشت. [۳]
حکمت لزوم اذن برای خروج همسر
خانواده اجتماعی کوچک است که زیربنای اصلی تعالی فرد و اجتماع بشر را تشکیل می دهد از این رو اهمیت بسزایی در اندیشه اسلامی دارد و از سازوکار ظریف و پیچیده ای تبعیت می کند که تمام جوانب مصالح فردی و خانوادگی و اجتماعی اعم از مصالح دنیوی و اخروی در آن لحاظ شده است. خانواده اجتماعی است که اولا بایستی بر اساس تفاهم و مسئولیت پذیری و اخلاق اداره شود. چارچوبه و تقسیم کار اعضاء خانواده به وسیله احکام اسلامی و بر اساس توانایی ها و مقتضیات طبیعی و فطری هر یک از اعضاء خانواده تعریف و تبیین شده است.
بر اساس الگوی دقیق و همه جانبه اسلام، زن به لحاظ جسم و طبع لطیف وظیفه مادری و همسری به او واگذار شده و همواره بر لزوم حفظ این لطافت که لازمه مادری و همسری است تاکید شده است. در این راستا احکام مختلفی برای زن و مرد معین گردیده است.لزوم تامین کلیه نیازها زن به وسیله شوهر و به حداقل رساندن نیاز به خروج از خانه (که ملازم با دوری زن از نقش مادری و همسری است) از این دسته احکام است. همچنین وظیفه مدیریت این اجتماع کوچک به شوهر محول گردیده است(چرایی مدیریت مرد بر خانواده مجالی دیگر می طلبد). .مدیریت خانواده مانند مدیریت هرنهاد دیگر اقتضائاتی دارد که نظارت بر عملکرد اعضا خانواده و از جمله «لزوم اذن خروج همسر» تحت شرایط و احکام ویژه از آن جمله است.همان گونه که مدیریت در یک نهاد ساده و ابتدایی مانند اداره یا کارخانه مقتضی هماهنگی و قانون مداری اعضاء و احساس مسئولیت در مورد تکالیف شان است در نهاد زیربنایی و مهم خانواده نیز این سازوکار بایستی بر اساس مصالح افراد خانواده رعایت شود. ناگفته پیداست که نحوه نظارت مدیر خانواده نه بر اساس روابط خشک اداری بلکه بر اساس قاعده معروف [۴] و مصلحت خانواده و تک تک اعضا آن است.
شهید مطهری در این باره می گوید:«مصلحت خانوادگی ایجاب می کند که خارج شدن زن از خانه توام با جلب رضایت شوهر و مصلحت اندیشی باشد. البته مرد هم باید در حدود مصالح زندگی نظر بدهد ونه بیشتر».[۵]
بی شک منطق اسلام با سالاری گری به معنی تحکم و حاکمیت مطلق سلایق شخصی در مورد مدیریت یک جامعه بشدت مخالف است. سالاری گری به معنای خودرایی و خود محوری ملازم نوعی خودبرتربینی ،جباریت و درنتیجه زورگویی است که در آیات[۶] و روایات بشدت از آنها نهی شده و مورد لعن و نفرین خداو پیامبر او قرار گرفته اند[۷].در روایتی از پیامبر اشاره شده است که «چه بسا فردی از زمره جبارین به شمار آید حال آنکه تنها سرپرستی خانواده اش را برعهده دارد.»[۸]
از این رو مرد سالاری به عنوان رویکرد مدیریتی در جامعه زیربنا (خانواده) بشدت نفی می گردد و به جای آن اندیشه تقسیم کار، همکاری ، مشورت و مصلحت حکم فرماست.
حال که بنا شد بنا برتقسیم حقوق و تکالیف بر اساس مدل اسلامی خانواده ، مرد وظیفه دار تامین معاش و امنیت مالی و مادی وپشتوانه مدیریتی خانواده باشد زن نیز بایستی با تقیید به تکالیف ویژه همسری و مادری مانند تمکین و اذن شوهر در خروج از منزل محیطی امن از نظر تربیتی و روانی برای همسر و فرزندان ایجاد نماید.
بدیهی است آسیب پذیری ویژه زن در خارج از منزل به خاطر لطافت جسمی و روانی امری است که بر هیچ کس پوشیده نیست. ضمن آنکه عدم کنترل خروج زن ممکن است زمینه گرایشات انحرافی یا اشتغالات منافی وظایف و تکالیف خانوادگی را ایجاد نماید. علاوه بر این چه بسا خروج زن از منزل بدون رضایت شوهر مفاسدی برای زن و دیگر اعضا خانواده در پی داشته باشد.چه بسیار خانواده هایی که به لحاظ عدم پایبندی به این حکم مترقی اسلامی سبب بروز سوء ظن های مرضی روانی در شوهر و یا فرزندان شده و چه بسیار کانون های گرم خانواده که به واسطه این سوئ ظن ها از هم متلاشی شده است.
[۱] .فاضل لنکرانی. جامع المسائل. ج ۱ ص ۴۶۰ استفتاء ۱۶۲۵
[۲] . همان ص ۴۶۳
[۳] .فضل الله. محمد حسین. دنیا المراه . ص ۹۲
[۴] . عاشروهن بالمعروف
[۵] .مرتضی مطهری . مساله حجاب. ص ۸۸
[۶] .در آیات متعدد قران از جبارین به بدی یاد شده است(هود :۵۹ و مائده :۲۲ و مریم :۱۴ و ۳۲ و…) و در ایه ۱۵ سوره ابراهیم سرانجام جبارین را ناامیدی و نابودی وعده داده است.
[۷] . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص إِنِّی لَعَنْتُ سَبْعَةً لَعَنَهُمُ اللَّهُ وَ کُلُّ نَبِیٍّ مُجَابٍ …ُ وَ الْمُتَسَلِّطُ بِالْجَبْرِیَّةِ لِیُعِزَّ مَنْ أَذَلَّ اللَّهُ وَ یُذِلَّ مَنْ أَعَزَّ اللَّهُ وَ الْمُسْتَأْثِرُ عَلَى الْمُسْلِمِینَ بِفَیْئِهِمْ مُسْتَحِلًّا لَهُ وَ الْمُحَرِّمُ مَا أَحَلَّ اللَّهُ عَزَّ وَ جَل
۴۵۳۲ بحار الأنوار ج ۸۹. ۱۰۹ . باب ۱۰ .ص : ۱۰۷
[۸] .میزان الحکمه . ۸/۳۰۰